اعجاز علمی قرآن

در ذيل آيه دوم سوره علق چنين بحث مي کند :

]خَلَقَ الْإِنسَانَ مِنْ عَلَقٍ[ ( همان كس كه انسان را از خون بسته‏اي خلق كرد.)

تفسير :

آيه آفرينش انسان را يادآور شده ، و مي‏فرمايد : همان خدائي كه انسان را از خون بسته‏اي خلق كرد . ]مِنْ عَلَقٍ[ در اصل به معني چسبيدن به چيزي است ، و لذا به خون بسته و همچنين به زالو كه براي مكيدن خون به بدن مي‏چسبد (علق) گفته‏اند و از آنجا كه نطفه بعد از گذراندن دوران نخستين در عالم جنين ، به شكل قطعه خون بسته چسبنده‏اي در مي‏آيد كه در ظاهر بسيار كم ارزش است ، مبدأ آفرينش انسان را در اين آيه همين موجود ناچيز مي‏شمرد ، تا قدرت نمائي عظيم پروردگار روشن شود كه از موجودي چنان بي ارزش مخلوقي چنين پر ارزش آفريده است .

بعضي نيز گفته‏اند : منظور از علق در اينجا گل آدم است كه آنهم حالت چسبندگي داشت ، بديهي است خدائي كه اين مخلوق عجيب را از آن قطعه گل چسبنده به وجود آورد ، شايسته هر گونه ستايش است .

گاه علق را به معني موجود صاحب علاقه دانسته‏اند كه اشاره‏اي است به روح اجتماعي انسان ، و علقه آنها به يكديگر كه در حقيقت پايه اصلي تكامل بشر و پيشرفت تمدنها را تشكيل مي‏دهد[1].

 بعضي نيز علق را اشاره به نطفه نر (اسپرم) مي‏دانند كه شباهت زيادي به زالو دارد ، اين موجود ذره‏بيني در آب نطفه شناور است ، و به سوي نطفه زن در رحم پيش مي‏رود ، و به آن مي‏چسبد ، و از تركيب آن دو نطفه كامل انسان به وجود مي‏آيد .

درست است كه در آن زمان اينگونه مسائل هنوز شناخته نشده بود ، ولي قرآن مجيد از طريق اعجاز علمي پرده از روي آن برداشته است .

از ميان اين تفسيرهاي چهارگانه تفسير اول روشنتر به نظر مي‏رسد ، هر چند جمع ميان چهار تفسير نيز بي مانع است .
بررسي :

نکته اول : تفسير علق به اينکه به معناي موجود (صاحب علاقه ) باشد که اشاره اي است به روح اجتماعي انسان و علقه آنها به يکديگر و همچنين تفسير علق به گل آدم (ع) که حالت چسبندگي داشته است . اين تفاسير با ظاهر و سياق آيات تناسب ندارد .

نکته دوم : تفسير (علق به معناي خون بسته آويزان به رحم) با سياق آيات متناسب است بويژه آنکه اين مرحله از خلقت انسان در علم جنين شناسي جديد به عنوان واسطه اي بين نطفه و مضغه (گوشت شدن) محسوب مي شود يعني حدود 24  ساعت اين خون بسته به جدار رحم آويزان است و از خون آن تغذيه مي کند تا شکل گيري علقه کامل شود[2] .

و خداوند در قرآن با آنکه مي توانست از تعبير (خون بسته) (الدم المنقبضه او المتصله) استفاده کند اما تعبير زيباي (علق) با به کار برد که هم خون بسته بودن و هم آويزان بودن آنرا برساند . با توجه به عدم پيشرفت علم جنين شناسي در 14 قرن قبل و عدم آگاهي مردم و پزشکان از اين مرحله دقيق وظريف تکامل انسان ، مي توان نتيجه گرفت که اين نوعي رازگوئي قرآن است که بشر را به اسرار خلقت خويش آگاه مي کند.[3]

نکته سوم : با اين حال آيه فوق از نظر مطلب ومحتوا اعجازي را در بر ندارد چرا که معجزه آن است که ديگران از آوردن مثل آن عاجز باشند . و اعجاز علمي قرآن در غيب گوئي آن است که ديگران نتوانند به طريق عادي از آن اطلاع يابند و آن خبر را بياورند .

درحالي که مردم زمان صدر اسلام هم اقدام به پي گيري نطفه در درون زنان تازه حامله شده از طريق کالبد شکافي مي نمودند  پي مي بردند که يک مرحله از خلقت انسان خون بسته آويزان است . همانطور که بعدها اين مطلب علمي روشن شد .هر چند در آن زمان اين امر انجام نشده و خبر قرآن براي آنان تازگي داشت و اين مطلب عظمت قرآن را مي رساند ولي دليلي براي عجز مردم و معجزه بودن اين مطلب نيست [4].

[1] : تفسير نمونه ، ج : 27  ص :  157

[2] : پژوهشی در اعجاز علمی قرآن ، ج2 ، ص487

[3] : همان ، ص487

[4] : پژوهشی در اعجاز علمی قرآن ، ج2 ، ص487