اعجاز علمی قرآن
بررسی اعجاز علمی قرآن در ارتباط با کهکشان ، زمین ، آسمان ، خلقت انسان و ... 
] قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ- اللَّهُ الصمَد[ [1]

ترجمه :

بگو : خداوند يكتا و يگانه است .

خداوندي است كه همه نيازمندان قصد او مي‏كنند.

تفسير :

آيه در توصيف ذات مقدس يكتا مي‏فرمايد : او خداوندي است كه همه نيازمندان قصد او مي‏كنند]اللَّهُ الصمَدُ [ .

 براي صمد در روايات و كلمات مفسران و ارباب لغت معاني زيادي ذكر شده است :

- راغب در مفردات مي‏گويد : صمد به معني آقا و بزرگي است كه براي انجام كارها به سوي او مي‏روند.

- و بعضي گفته‏اند : صمد به معني چيزي است كه تو خالي نيست بلكه پر است .

-  در مقاييس اللغة آمده است كه صمد دو ريشه اصلي دارد : يكي به معني قصد است ، و ديگري به معني صلابت و استحكام و اينكه به خداوند متعال صمد گفته مي‏شود به خاطر اين است كه بندگانش قصد درگاه او مي‏كنند . و شايد به همين مناسبت است كه معاني متعدد زير نيز در كتب لغت براي  صمد ذكر شده است :

 شخص بزرگي كه در منتهاي عظمت است ، و كسي كه مردم در حوائج خويش به سوي او مي‏روند كسي كه برتر از او چيزي نيست ، كسي كه دائم و باقي بعد از فناي خلق است .

 و در حديثي مي‏خوانيم كه محمد بن حنفيه از امير مـؤمنان علي(عليه‏السلام) درباره صمد سؤال كرد حضرت (عليه‏السلام) فرمود : تأويل صمد آن است كه او نه اسم است و نه جسم ، نه مانند و نه شبيه دارد ، و نه صورت و نه تمثال نه حد و حدود ، نه محل و نه مكان ، نه كيف و نه اين نه اينجا و نه آنجا ، نه پر است و نه خالي ، نه ايستاده است و نه نشسته ، نه سكون دارد و نه حركت ، نه ظلماني است نه نوراني ، نه روحاني است و نه نفساني ، و در عين حال هيچ محلي از او خالي نيست ، و هيچ مكاني گنجايش او را ندارد ، نه رنگ دارد و نه بر قلب انساني خطور كرده ، و نه بو براي او موجود است ، همه اينها از ذات پاكش منتفي است .

اين حديث به خوبي نشان مي‏دهد كه صمد مفهوم بسيار جامع و وسيعي دارد كه هر گونه صفات مخلوقات را از ساحت مقدسش نفي مي‏كند ، چرا كه  اسمهاي مشخص و محدود ، و همچنين جسميت و رنگ و بو و مكان و سكون و حركت و كيفيت و حد و حدود و مانند اينها ، همه از صفات ممكنات و مخلوقات است ، بلكه غالبا اوصاف جهان ماده است ، و مي‏دانيم خداوند از همه اينها برتر و بالاتر است .
نکته علمي :

در اكتشافات اخير آمده است كه تمام اشياء جهان ماده ، از ذرات بسيار كوچكي بنام اتم تشكيل يافته  و اتم خود نيز مركب از دو قسمت عمده است : هسته مركزي ، و الكترونهايي كه به دور آن در گردش است ، و عجب اينكه در ميان آن هسته و الكترونها فاصله زيادي وجود دارد ( البته زياد در مقايسه با حجم اتم ) به طوري كه اگر اين فاصله برداشته شود اجسام به قدري كوچك مي‏شوند كه براي ما حيرت‏آور است .

مثلا اگر فاصله‏هاي اتمي ذرات وجود يك انسان را بردارند و او را كاملا فشرده كنند ممكن است به صورت ذره‏اي درآيد كه ديدنش با چشم مشكل باشد ولي با اين حال تمام وزن بدن يك انسان را دارا است (مثلا همين ذره ناچيز 60 كيلو وزن دارد) .

بعضي با استفاده از اين اكتشاف علمي و با توجه به اينكه يكي از معاني صمد وجودي است كه تو خالي و اجوف نيست ، چنين نتيجه گرفته‏اند كه قرآن مي‏خواهد با اين تعبير هرگونه جسمانيتي را از خدا نفي كند ، چرا كه تمام اجسام از اتم تشكيل يافته‏اند ، و اتم تو خالي است.  و به اين ترتيب آيه مي‏تواند يكي از معجزات علمي قرآن باشد .[2]

ولي نبايد فراموش كرد كه صمد در اصل لغت به معني شخص بزرگي است كه همه نيازمندان به سوي او مي‏روند و از هر نظر پر و كامل است ، و ظاهرا بقيه معاني و تفسيرهاي ديگري كه براي آن ذكر شده ، به همين ريشه باز مي‏گردد .

[1] : سوره اخلاص‏ /  1-2

[2] : تفسير نمونه ج : 27  ص :  440
[ یکشنبه 1390/08/01 ] [ 19:19 ] [ محمد نظیر عرفانی ]
.: Weblog Themes By themzha :.

درباره وبلاگ
امکانات وب